Η μάχη Κιλκίς-Λαχανά, στις 20 και 21 Ιουνίου 1913, υπήρξε μία από τις πιο αιματηρές συγκρούσεις του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου και άνοιξε τον δρόμο για την ελληνική προέλαση στην ανατολική Μακεδονία.
Η σύγκρουση με τη Βουλγαρία μετά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο
Μετά το τέλος του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου, οι σχέσεις Ελλάδας και Βουλγαρίας επιδεινώθηκαν γρήγορα. Η κοινή νίκη κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δεν έλυσε το ζήτημα της Μακεδονίας. Αντίθετα, οι ανταγωνιστικές εδαφικές διεκδικήσεις δημιούργησαν νέο μέτωπο ανάμεσα στους μέχρι τότε συμμάχους.
Στις 16 Ιουνίου 1913 οι βουλγαρικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε μεγάλο μήκος του μετώπου, από την περιοχή του Πολυκάστρου έως το Παγγαίο. Η επίθεση και η σύμπτυξη των ελληνικών τμημάτων προκαλύψεως έδειξαν ότι δεν επρόκειτο για μεθοριακά επεισόδια, αλλά για γενική πολεμική ενέργεια.
Η ελληνική αντίδραση ήταν άμεση. Ο Ελληνικός Στρατός κινήθηκε για να ανακόψει τη βουλγαρική πίεση και να περάσει σε αντεπίθεση. Οι βουλγαρικές δυνάμεις υποχώρησαν στην κύρια αμυντική τοποθεσία τους, στην περιοχή Κιλκίς-Λαχανά.
Η μάχη στις 20 και 21 Ιουνίου 1913
Η μάχη διεξήχθη στις 20 και 21 Ιουνίου 1913. Οι ελληνικές δυνάμεις, υπό τον διάδοχο Κωνσταντίνο, εξαπέλυσαν γενική επίθεση με στόχο την κατάληψη των οχυρωμένων βουλγαρικών θέσεων.
Το Κιλκίς και ο Λαχανάς είχαν οργανωθεί αμυντικά από τους Βουλγάρους και η ελληνική προέλαση έγινε με μεγάλο κόστος. Οι συγκρούσεις ήταν σφοδρές, με μάχες εκ του συστάδην και μεγάλες απώλειες και από τις δύο πλευρές.
Η ελληνική επίθεση συνεχίστηκε με πίεση σε όλο το μέτωπο. Τα ελληνικά τμήματα κατόρθωσαν να διασπάσουν τη βουλγαρική άμυνα και να καταλάβουν τις κρίσιμες θέσεις, δίνοντας στην Ελλάδα μία από τις σημαντικότερες νίκες του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου.
Οι απώλειες και η σημασία της νίκης
Η μάχη Κιλκίς-Λαχανά θεωρείται από τις φονικότερες μάχες των Βαλκανικών Πολέμων. Οι απώλειες του Ελληνικού Στρατού ήταν βαριές, καθώς η επίθεση έγινε απέναντι σε καλά οργανωμένες αμυντικές θέσεις.
Η ελληνική νίκη οδήγησε στην απελευθέρωση των περιοχών του Κιλκίς και του Λαχανά, στη σύλληψη αιχμαλώτων και στην κυρίευση πολεμικού υλικού. Κυρίως, όμως, επέτρεψε την προέλαση του Ελληνικού Στρατού προς την ανατολική Μακεδονία.
Μετά τη μάχη, η βουλγαρική άμυνα στη Μακεδονία δέχθηκε ισχυρό πλήγμα. Η εξέλιξη αυτή ανέτρεψε τους σχεδιασμούς για βουλγαρική κυριαρχία στην περιοχή και ενίσχυσε τη θέση της Ελλάδας στη συνέχεια του πολέμου.
Πώς η μάχη Κιλκίς-Λαχανά καθόρισε τη Μακεδονία
Η μάχη Κιλκίς-Λαχανά έμεινε στη στρατιωτική ιστορία ως σύγκρουση μεγάλης έντασης και υψηλού κόστους. Η έκβασή της συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση των συνόρων στη Μακεδονία και στην εδραίωση της ελληνικής παρουσίας στην περιοχή.
Στις 20 και 21 Ιουνίου 1913, ο Ελληνικός Στρατός πέτυχε μία νίκη που δεν είχε μόνο στρατιωτική σημασία. Επηρέασε την πορεία του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου και καθόρισε τις εξελίξεις στη Μακεδονία.
