Πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ: τι σημαίνει για την Ελλάδα. Παντελάτος, Τζούμης και Λιούμπας αναλύουν ασφάλεια, βάσεις, ενέργεια και τη θέση της χώρας.
Η σύγκρουση Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή. Επηρεάζει την Ανατολική Μεσόγειο, την ενέργεια και την ασφάλεια της Ευρώπης. Για την Ελλάδα, το ζήτημα αφορά βάσεις, ενεργειακές εξελίξεις και τη θέση της χώρας στην περιοχή. Αυτό προκύπτει από όσα ανέφεραν στον Μάχη FM 99,8 ο υποπτέραρχος ε.α. Δημήτρης Παντελάτος, ο αντιστράτηγος ε.α. Λάμπρος Τζούμης και ο διεθνολόγος με ειδίκευση στην Κίνα Ανδρέας Λιούμπας, μιλώντας στη δημοσιογράφο Ιωάννα Ηλιάδη.
Πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ: Πού επηρεάζεται η Ελλάδα
Η Ελλάδα επηρεάζεται σε τέσσερα βασικά πεδία:
- Σούδα και στρατιωτικές βάσεις
Η παρουσία αμερικανικών και συμμαχικών δυνάμεων σε κρίσιμες εγκαταστάσεις βάζει τη χώρα μέσα στον επιχειρησιακό χάρτη της κρίσης. - Ενεργειακές τιμές
Κάθε παρατεταμένη αναταραχή στην περιοχή πιέζει το κόστος καυσίμων και συνολικά την ενέργεια στην Ευρώπη. - Ναυτιλία και θαλάσσιες μεταφορές
Η ένταση σε θαλάσσιες διαδρομές στρατηγικής σημασίας επηρεάζει ασφάλιστρα, μεταφορές και εμπορικές ροές. - Γεωπολιτική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο
Η θέση της Ελλάδας, από τη Σούδα και την Κρήτη έως την Κάρπαθο και την Αλεξανδρούπολη, αποκτά μεγαλύτερο βάρος όσο η κρίση απλώνεται στην περιοχή.
Η Ελλάδα εντός εμβέλειας
Το πρώτο ζήτημα είναι η ασφάλεια. Ο αντιστράτηγος ε.α. Λάμπρος Τζούμης ξεκαθάρισε ότι «η Ελλάδα είναι δυνητικός στόχος» και εξήγησε πως οι χώρες της Ευρώπης που συνεργάζονται με τις ΗΠΑ μπαίνουν μέσα στο κάδρο των ιρανικών απειλών. Αναφερόμενος στη Σούδα, υποστήριξε ότι «μέχρι στιγμής τουλάχιστον έχει φανεί ότι οι Ιρανοί κτυπούν εγκαταστάσεις που φιλοξενούνται αμερικανικές δυνάμεις. Άρα λοιπόν για την ώρα φαίνεται ότι είναι και η Σούδα στόχος».
Παράλληλα έδωσε και το γεωγραφικό μέτρο της απειλής. Ανέφερε ότι «βρισκόμαστε σε μια εμβέλεια εντός των πυραύλων που διαθέτει το Ιράν», ενώ σημείωσε ότι η βόρεια Ελλάδα και η Αλεξανδρούπολη είναι πιο κοντά στο Ιράν απ’ όσο νομίζει ο περισσότερος κόσμος και αναφέρθηκε στη μετακίνηση Patriot και με την ανάγκη προστασίας κρίσιμων υποδομών και αξόνων.
Ο υποπτέραρχος ε.α. Δημήτρης Παντελάτος έθεσε το θέμα από άλλη οπτική. Περιέγραψε έναν πόλεμο που δεν θυμίζει τα κλασικά στρατιωτικά σχήματα. «Αυτή τη στιγμή γίνεται ένας πόλεμος χωρίς στρατιώτες», είπε, για να δείξει ότι το κέντρο βάρους έχει μετακινηθεί σε drones, αλγορίθμους, πληροφορίες και στοχοποίηση. Στάθηκε ιδιαίτερα στη χρήση δεδομένων, λέγοντας ότι «η πληροφορία πλέον δεν είναι το συνοδευτικό του πολέμου, είναι το ίδιο το όπλο».
Αυτό αφορά και την Ελλάδα, γιατί η Ανατολική Μεσόγειος δεν λειτουργεί πια ως απλή ζώνη παρακολούθησης. Είναι πεδίο επιχειρήσεων, μεταφορών, στοχοποίησης και στρατηγικού ελέγχου. Ο υποπτέραρχος ε.α. Δημ. Παντελάτος αναφέρθηε και στα data centers τα οποία τα χαρακτήρισε ως «στρατιωτικά εργαλεία» και εξήγησε πως τηλεπικοινωνίες, τηλέφωνα και σύνολα δεδομένων μπορούν να μετατραπούν σε στόχους και σε εργαλεία στοχοποίησης.
Το δεύτερο μεγάλο πεδίο είναι η ενέργεια. Ο διεθνολόγος Ανδρέας Λιούμπας έδωσε ιδιαίτερο βάρος στη σχέση της Κίνας με το Ιράν και εξήγησε γιατί μια πολεμική κλιμάκωση στην περιοχή δεν μένει τοπική. «Το αδύναμο σημείο της Κίνας είναι η ενεργειακή της εξάρτηση» είπε και σημείωσε ότι η Κίνα εισάγει περίπου το 70% των αναγκών της σε πετρέλαιο. Για τον λόγο αυτό, το Ιράν δεν είναι μια απλή χώρα της περιοχής για το Πεκίνο, αλλά κρίσιμος προμηθευτής. Όπως ανέφερε, η Κίνα έπαιρνε ιρανικό πετρέλαιο «με 20-30 δολάρια κάτω σε σχέση με τις τιμές της αγοράς».
Από εκεί και πέρα, η συζήτηση περνά απευθείας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Ο Ανδρέας Λιούμπας υποστήριξε ότι «οι χειρότεροι όλων είμαστε εμείς», εννοώντας την Ελλάδα, ακριβώς επειδή η Ευρώπη είναι ενεργειακά εξαρτημένη και εκτεθειμένη σε αυξήσεις τιμών, σε διαταραχές στις μεταφορές και σε ακριβότερη ασφάλιση πλοίων. Πρόσθεσε μάλιστα ότι αν αυτή η άνοδος κρατήσει μέχρι το φθινόπωρο, «αρχίζουν τα δύσκολα».
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο η διεθνής κρίση μεταφράζεται σε ελληνικό πρόβλημα. Η πίεση δεν θα φανεί μόνο στα δελτία ειδήσεων ή στους ναυτικούς χάρτες. Θα φανεί στα καύσιμα, στο ρεύμα, στις μεταφορές, στο κόστος λειτουργίας της οικονομίας. Και όσο παρατείνεται η κρίση, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πίεση για μια χώρα που δεν έχει περιθώριο να απορροφά εύκολα νέες ενεργειακές ανατιμήσεις.
Υπάρχει και ένα ακόμη στοιχείο, καθαρά στρατηγικό. Ο Λιούμπας στάθηκε στην Κάρπαθο και εξήγησε ότι «συνδέει την Ελλάδα με την Κύπρο» και βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο στην Ανατολική Μεσόγειο. Η παρατήρηση αυτή έχει βάρος γιατί δείχνει πως ο πόλεμος δεν επηρεάζει μόνο τις βάσεις και τα πλοία που ήδη βρίσκονται στην περιοχή, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο διαβάζεται συνολικά ο ελληνικός χώρος από στρατιωτική άποψη.
Ο Λάμπρος Τζούμης έβαλε και μία ακόμη διάσταση. Είπε ότι η Ελλάδα προσφέρει προστασία και υποστήριξη σε ένα ευρύτερο πλέγμα κινήσεων στην περιοχή, αλλά άφησε ανοιχτό το ερώτημα του ανταλλάγματος. Στην ίδια συζήτηση επισημάνθηκε ότι η Ευρώπη δεν δείχνει την ίδια ευαισθησία όταν απειλείται η Κύπρος ή όταν αμφισβητούνται ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Αυτό δεν είναι δευτερεύον σημείο. Δείχνει ότι ο πόλεμος Ιράν–Ισραήλ επαναφέρει και το παλιό ερώτημα για το πώς ακριβώς μετρά η Δύση τις απειλές στην Ανατολική Μεσόγειο και ποιους τελικά στηρίζει έμπρακτα.
Από όσα ειπώθηκαν στην εκπομπή, η εικόνα είναι συγκεκριμένη. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο κέντρο των επιχειρήσεων, αλλά βρίσκεται μέσα στη ζώνη των συνεπειών. Η Σούδα, οι ενεργειακές υποδομές, η ναυτιλία, το κόστος της ενέργειας, η θέση της Κρήτης, της Καρπάθου και της Αλεξανδρούπολης, όλα αυτά συνδέονται ήδη με τον πόλεμο που εξελίσσεται.
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν επηρεάζεται η Ελλάδα. Επηρεάζεται ήδη. Το ζήτημα είναι πόσο θα κρατήσει η κρίση, πόσο θα βαθύνει η εμπλοκή της περιοχής και πόσο κόστος θα μεταφερθεί στην οικονομία και στην ασφάλεια της χώρας.
Ολόκληρη η εκπομπή
Διαβάστε επίσης:
- Ιράν: Πλήγματα σε διυλιστήρια πετρελαίου, η Κίνα ζητά τερματισμό των επιχειρήσεων
- Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: πώς το πετρέλαιο του Ιράν επηρεάζει την Κίνα
- ΕΠΟΠ: Πόσο κοστίζει η αναγνώριση στρατιωτικής θητείας στον ΕΦΚΑ
