Αντιαεροπορικός θόλος: Οι «γκρίζες ζώνες» στις δηλώσεις Δένδια – Κρίσιμες Επιφυλάξεις για την Αντιαεροπορική Αρχιτεκτονική της Ελλάδας
Ο Περικλής Ζορζοβίλης, πρόεδρος του Ινστιτούτου Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας (ΙΑΑΑ/ISDA), μιλάει στο Armyvoice.gr και ρίχνει φως σε πτυχές της προτεινόμενης αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής αρχιτεκτονικής της Ελλάδας, γνωστής ως “αντιαεροπορικός θόλος”. Αν και η πρωτοβουλία παρουσιάζεται ως μια σύγχρονη και ολοκληρωμένη λύση, ο κ. Ζορζοβίλης εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τις διαβεβαιώσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, περί απόλυτης ασφάλειας.
Το Έργο και οι Περιορισμοί του
Σύμφωνα με τον κ. Ζορζοβίλη, ο “αντιαεροπορικός θόλος” βασίζεται σε ένα δίκτυο συστημάτων, με κεντρικό ρόλο σε μονάδες της ισραηλινής Rafael, όπως:
- Barak MX(8-12 μονάδες πυρός), τα οποία πιθανότατα θα αντικαταστήσουν υπάρχουσες πυροβολαρχίες (S-300, Tor-M1, Osa).
- David’s Sling (4-6 μονάδες πυρός).
- Ένα ολοκληρωμένο σύστημα διοίκησης, ελέγχου και ανταλλαγής δεδομένων.
Τα νέα συστήματα θα τοποθετηθούν σε στρατηγικές περιοχές όπως η Θράκη, η Κρήτη και τα νησιά, με το συνολικό κόστος του έργου να εκτιμάται στα 5 δισ. ευρώ. Ωστόσο, ο προϋπολογισμός για την επόμενη δεκαετία αγγίζει μόλις τα 1,5 δισ. ευρώ, γεγονός που περιορίζει την πλήρη ανάπτυξη του σχεδίου.
Αντιαεροπορικός θόλος: Ο «γκρίζες ζώνες» στις δηλώσεις Δένδια
Η ελληνική κυβέρνηση, με διαθέσιμο προϋπολογισμό 1,5 δισ. ευρώ για την επόμενη δεκαετία, καλείται να υλοποιήσει ένα σχέδιο που ξεπερνά κατά πολύ τις οικονομικές της δυνατότητες. Ωστόσο, το κόστος αυτών των συστημάτων ξεπερνά ήδη τα 4,5 δισ. ευρώ, διπλάσιο από τον υπολογισμό που έχει παρουσιάσει ο κ. Δένδιας.
Αυτό το κενό στη χρηματοδότηση και τις εκτιμήσεις υποδηλώνει ελλιπή προετοιμασία ή ακόμα και παραπλανητική παρουσίαση του σχεδίου.
Ο κ. Ζορζοβίλης επισημαίνει επίσης ότι οι δηλώσεις του υπουργού περί «απόλυτης ασφάλειας» ενέχουν τον κίνδυνο να καλλιεργήσουν ψευδείς προσδοκίες στο κοινό. Όπως υπογραμμίζει, κανένα αντιαεροπορικό σύστημα δεν μπορεί να εγγυηθεί πλήρη προστασία, ιδίως απέναντι στις σύγχρονες πυραυλικές απειλές. Παράλληλα, τονίζει την ανάγκη για διατήρηση παραδοσιακών μέτρων ασφαλείας, όπως τα καταφύγια, τα οποία έχουν παραμεληθεί στη δημόσια συζήτηση.
«Η ασφάλεια δεν εξασφαλίζεται μόνο με την αγορά νέων συστημάτων. Απαιτείται χρόνος, εκπαίδευση και ένα συνεκτικό στρατηγικό πλαίσιο. Όταν το κοινό ακούει για ‘αντιαεροπορικούς θόλους’, δημιουργείται μια ψευδαίσθηση που μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη», δηλώνει χαρακτηριστικά.
Ζήτημα Διαφάνειας και Διαγωνιστικών Διαδικασιών
Ο κ. Ζορζοβίλης αναδεικνύει επίσης ένα άλλο κρίσιμο θέμα: την έλλειψη διαφάνειας στις αμυντικές δαπάνες και τη μη χρήση διαγωνισμών στις προμήθειες οπλικών συστημάτων. «Η διαφάνεια δεν εξασφαλίζεται με την κύρωση συμβάσεων από τη Βουλή. Χρειάζονται ανταγωνιστικές διαδικασίες για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος, είτε πρόκειται για μείωση κόστους είτε για εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή», υπογραμμίζει.
Η απουσία διαγωνισμών, σύμφωνα με τον ίδιο, καθιστά τις συμβάσεις δυσκίνητες και περιορίζει τις επιλογές της χώρας, οδηγώντας σε αγορές με γνώμονα πολιτικά, αντί για στρατηγικά ή οικονομικά κριτήρια. «Αν ο πελάτης θεωρείται δεδομένος, οι προμηθευτές δεν έχουν κίνητρο για ευνοϊκούς όρους», προσθέτει.
Οι δηλώσεις του Νίκου Δένδια για τον «αντιαεροπορικό θόλο» φωτίζουν την ανάγκη για ενίσχυση της ελληνικής αντιαεροπορικής άμυνας, αλλά όπως τονίζει ο κ. Ζορζοβίλης, υπάρχουν πολλές «γκρίζες ζώνες» που απαιτούν προσεκτικό σχεδιασμό και διαφάνεια. Η ασφάλεια δεν είναι απλά ζήτημα εξοπλισμών αλλά μιας ευρύτερης στρατηγικής που να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες και δυνατότητες της χώρας.
