Πολιτικά λαβωµένος, αλλά όχι «τελειωµένος» ο Ερντογάν – Θα μεριμνήσει για την υστεροφημία του επιχειρώντας λύση και στο Κυπριακό.
Του Μιχάλη Μιχαήλ στο dialogos.com.cy
Το αποτέλεσµα των δηµοτικών εκλογών που έγιναν στην Τουρκία πριν από µερικές µέρες, αναµφίβολα αποτελεί µεγάλη ήττα για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και για το κόµµα του, το AKP.
Είναι η πρώτη φορά που οι πολιτικές του Τούρκου Προέδρου αµφισβητούνται τόσο έντονα σε εκλογές, ακόµα και από µέλη και υποστηρικτές του κόµµατός του, οι οποίοι δεν πήγαν να ψηφίσουν ή επέλεξαν το νέο ισλαµιστικό κόµµα «Νέο Κόµµα Ευηµερίας».
Ο πολιτικός επιστήµονας – διεθνολόγος, αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για την Οµοσπονδία της Ευρώπης-ΕΕνΟΕ, Θόδωρος Τσίκας, αλλά και ο διεθνολόγος Πέτρος Ζαρούνας εκτιµούν µε δηλώσεις τους στη «Χαραυγή» ότι αυτή η ήττα του Ταγίπ Ερντογάν θα οδηγήσει σε αναδίπλωση θέσεων τόσο του ίδιου, όσο και του ΑΚΡ σε διαφόρους τοµείς.
Σε ό,τι αφορά τους Τουρκοκύπριους και το Κυπριακό, εκτιµούν, µε κάποιες διαφοροποιήσεις, ότι η ήττα Ερντογάν θα ενισχύσει τις οµάδες εκείνες που αντιστέκονται στην ισλαµοποίηση των κατεχοµένων ή που επιδιώκουν την εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό.
Ο κ. Τσίκας εκτιµά ότι δεν θα επηρεαστεί η εξωτερική πολιτική στο Κυπριακό, ενώ ο κ. Ζαρούνας εκτιµά ότι είναι εφικτή µία συµφωνία που θα έχει ως επίκεντρο το φυσικό αέριο.
Παρά τη βαριά ήττα στις δηµοτικές εκλογές και τις συνέπειες που θα έχει, ο Ερντογάν παραµένει Πρόεδρος µε πολύ ισχυρές εξουσίες εκ του Συντάγµατος και µε πλειοψηφία στη Βουλή, επεσήµανε ο Θεόδωρος Τσίκας. Είπε χαρακτηριστικά ότι ο Ερντογάν είναι πολιτικά λαβωµένος, αλλά όχι «τελειωµένος».
Πρέπει να συνεκτιµηθεί, πρόσθεσε, ότι µιλάµε για δηµοτικές εκλογές, στις οποίες η ψήφος διαµαρτυρίας είναι πιο εύκολη από ό,τι στις προεδρικές και στις βουλευτικές εκλογές.
Είναι βέβαιο ότι θα προχωρήσει σε αλλαγές στην εσωτερική και οικονοµική πολιτική, έτσι ώστε να επηρεάσει την προεδρική εκλογή του 2028, είτε είναι ο ίδιος υποψήφιος, είτε άλλος της επιλογής του.
Το κεντροαριστερό κοσµικό κεµαλικό Ρεπουµπλικανικό Λαϊκό Κόµµα (CHP) που βγήκε πρώτο σε αριθµό δήµων, αλλά και ψήφων, έχει να ξεπεράσει τις εσωτερικές έριδές του. Επίσης, πρέπει να επιλύσει ποιος θα το εκπροσωπήσει στις προεδρικές εκλογές.
Για να αναδειχθεί ο Εκρέµ Ιµάµογλου σε προεδρικό υποψήφιο, πρέπει να προσπεράσει δύο εµπόδια. Τη δικαστική περιπέτεια, που δεν έχει τελειώσει, καθώς µε πιθανή καταδίκη µπορεί να στερηθεί τα πολιτικά δικαιώµατά του.
Και τον σηµερινό ηγέτη του κόµµατός του, Οζγκιούρ Οζέλ. Ενισχυµένος από την πρόσφατη νίκη, ο νέος ηγέτης της αντιπολίτευσης µπορεί να θελήσει να αντιπαρατεθεί ο ίδιος στις προεδρικές εκλογές, αντί του δηµάρχου Κωνσταντινούπολης.
Σε ό,τι αφορά τους λόγους της ήττας, τους απέδωσε κυρίως στην ακρίβεια, στην πτώση της τουρκικής λίρας, στον υψηλό πληθωρισµό, στην αθέτηση των υποσχέσεων του Ερντογάν περί µη ανόδου των τραπεζικών επιτοκίων.
Η φθορά της άσκησης εξουσίας επί 22 χρόνια από τον Ερντογάν και το συντηρητικό ισλαµικό Κόµµα ∆ικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) ήταν επίσης σηµαντικός παράγοντας. Μια ολόκληρη γενιά δεν έχει γνωρίσει άλλον ηγέτη.
Το γεγονός οδήγησε πολλούς νέους να ζητήσουν αλλαγή και ανανέωση. Και είναι γνωστό ότι οι νεαρές ηλικίες αποτελούν υψηλό ποσοστό στο σύνολο του τουρκικού πληθυσµού.
Ρόλο έπαιξε και η παρουσία του µικρού ισλαµιστικού Νέου Κόµµατος Ευηµερίας, υπό τον γιο του ιστορικού ηγέτη του πολιτικού Ισλάµ στην Τουρκία, Ερµπακάν. Το κόµµα προσελκύει υπερσυντηρητικούς ισλαµιστές που, ενώ είχαν υποστηρίξει Ερντογάν, σήµερα φέρονται δυσαρεστηµένοι.
Στο ερώτηµα τι θα σηµαίνει αυτή η ήττα όσον αφορά τους Τουρκοκύπριους αλλά και το Κυπριακό, ο κ. Τσίκας σηµείωσε ότι για εκείνο το σηµαντικό τµήµα των Τουρκοκυπρίων που διαµαρτύρεται για την εντεινόµενη εξάρτηση από την Τουρκία, τις παρεµβάσεις της στην τουρκοκυπριακή πολιτική ζωή και για τις εντεινόµενες προσπάθειες περαιτέρω «ισλαµοποίησης», θα φανεί ένα παράθυρο ελπίδας.
Επειδή η συγκεκριµένη κατηγορία είναι αυτή που κατά βάση υποστηρίζει την προοπτική µιας επανενωµένης οµοσπονδιακής Κύπρου, θα µπορούσε να πει κανείς ότι αυτές οι φωνές θα ενισχυθούν.
Όσον αφορά όµως την ίδια την Τουρκία, αυτά τα αποτελέσµατα δεν θα έχουν σοβαρή επίδραση στην εξωτερική πολιτική της, εποµένως ούτε και στο Κυπριακό. Άλλοι είναι οι παράγοντες που θα καθορίσουν τις εξελίξεις σε αυτό το πεδίο.
Π. Ζαρούνας: Ο Ερντογάν και το ΑΚΡ πληρώνουν κατά κύριο λόγο την κακοδιαχείριση της οικονοµίας
Σε πρώτη φάση τα νέα εκλογικά δεδοµένα δυνατόν να δυσκολέψουν τα σχέδια του Ερντογάν για τροποποίηση του Συντάγµατος και δι’ αυτής την επέκταση των προεδρικών θητειών σε 3 αντί 2 που είναι σήµερα, ανέφερε ο Πέτρος Ζαρούνας.
Παρ’ όλα αυτά ο Ερντογάν µπορεί και µάλλον θα περιµένει το χρόνο να παραγάγει ευνοϊκότερες γι’ αυτόν συνθήκες όπως η µείωση του πληθωρισµού. Αυτή θα είναι το αποτέλεσµα της δεδηλωµένης πρόθεσής του να συνεχίσει την εφαρµογή της ορθόδοξης οικονοµικής πολιτικής που εφαρµόζει από πέρσι.
Εκτίµησε πως ο Ερντογάν είναι σε θέση να προχωρήσει σε ένα πάρε-δώσε µε κάποια από τα µικρότερα κόµµατα της αντιπολίτευσης ώστε να οδηγήσει τα πράγµατα είτε σε πρόωρες εκλογές όταν θα είναι έτοιµος είτε σε δηµοψήφισµα για να πετύχει την τροποποίηση του Συντάγµατος.
Σε ό,τι αφορά τα αίτια της εκλογικής υποχώρησης, είπε ότι ο Τ. Ερντογάν και το ΑΚΡ πληρώνουν κατά κύριο λόγο την κακοδιαχείριση της οικονοµίας κατά τα προηγούµενα χρόνια.
Αυτή ήταν που οδήγησε σε εκτόξευση του πληθωρισµού και στην υπόσκαψη του βιοτικού επιπέδου εκατοµµυρίων Τούρκων πολιτών. Αρκετοί ψηφοφόροι του ΑΚΡ, και ιδιαίτερα οι χαµηλοσυνταξιούχοι, επέλεξαν να το τιµωρήσουν µε αποχή από την ψηφοφορία, πρόσθεσε.
Την ίδια στιγµή, το αρνητικό για τον Ερντογάν αποτέλεσµα δεν τον εµποδίζει να συνεχίσει ανεµπόδιστα να κυβερνάει την Τουρκία, αφού οι υπερεξουσίες του παραµένουν, όπως και η κοινοβουλευτική του πλειοψηφία.
Για το κατά πόσον αυτή η ήττα θα επηρεάσει το Κυπριακό, ο κ. Ζαρούνας είπε ότι είναι δυνατόν να επηρεαστεί όχι τόσο από το εκλογικό αποτέλεσµα, αλλά από τη δηλωµένη πρόθεση του Ερντογάν να υπερασπιστεί την υστεροφηµία του επιλύοντας µία σειρά από σοβαρά θέµατα εξωτερικής πολιτικής. Σε αυτά περιλαµβάνεται και το Κυπριακό.
Η εκλογική του ήττα µάλλον θα κάνει τα πράγµατα ακόµα πιο πιεστικά για τον ίδιο. Με βάση αυτή την ανάλυση, πρόσθεσε, είναι δυνατόν να δηµιουργηθεί ένα παράθυρο ευκαιρίας για κάποια σοβαρά βήµατα εάν και η δική µας πλευρά επιδείξει την ανάλογη σοφία και τόλµη.
Αυτά δεν θα οδηγήσουν σε µία συνολική επίλυση του Κυπριακού, αφού επ’ αυτού υπάρχει χάσµα, µε την Τουρκία να θέλει δύο κράτη και την πλευρά µας λύση ∆∆Ο.
Εκείνο που φαίνεται να είναι εφικτό είναι µία συµφωνία που θα έχει ως επίκεντρο το φυσικό αέριο και θα οδηγεί σε δραστική βελτίωση της παρούσας κατάστασης πραγµάτων για τις δύο πλευρές τόσο στην ξηρά, όσο και στη θάλασσα, σηµείωσε.
Σε ό,τι αφορά τους Τουρκοκύπριους, η νίκη των κοσµικών κεµαλιστών στην Τουρκία εκτίµησε ότι αναµένεται να έχει θετικό αντίκτυπο και να ενισχύσει πολιτικά και ηθικά τις πολιτικές δυνάµεις της τ/κ κοινότητας που αντιστέκονται στην ισλαµοποίησή της.
