Αβεβαιότητα στα ενεργειακά σχέδια της Ευρωπαϊκής Ένωσης : Οι τεμπέληδες άνεμοι και το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου
Χωρίς την ετοιμότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας να δεσμευτούν σε μακροπρόθεσμες συμφωνίες για το φυσικό αέριο, είναι δύσκολο για τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες να επενδύσουν σε μακροπρόθεσμα έργα, αναφέρει σε σημαντική αναλυσή του ο Δρ Charles Ellinas, ενεργειακός αναλυτής και ανώτερος συνεργάτης στο Παγκόσμιο Ενεργειακό Κέντρο του Ατλαντικού Συμβουλίου.
Την περασμένη εβδομάδα στη διάσκεψη COP27 στην Αίγυπτο, η Ursula von der Leyen τόνισε ότι “δεν μειώνουμε απλώς την εξάρτησή μας από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα – αυτό είναι καλό, αλλά δεν αρκεί – αλλά επιταχύνουμε επίσης μαζικά την ανάπτυξη των ΑΠΕ”.
Επιπλέον, αυτή την εβδομάδα, ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΚ) Frans Timmermans υποστήριξε την πρόταση της Ινδίας για σταδιακή κατάργηση όλων των ορυκτών καυσίμων, πιθανότατα έως το 2040, ξεκινώντας από το 2030.
Η ΕΕ επιβεβαίωσε αυτή την εβδομάδα ότι τα κράτη μέλη της συμφώνησαν να αυξήσουν το συντομότερο δυνατό τον στόχο τους για τις εκπομπές αερίων του 2030, πέραν του σημερινού 55%.
Συμφώνησαν επίσης να επεκτείνουν τη μείωση των εκπομπών στα κτίρια, τις μεταφορές, τη γεωργία, τα απόβλητα και τη μικρή βιομηχανία, με στόχο τη μείωση κατά 40% έως το 2030 σε σύγκριση με το 2005.
Οι στόχοι αυτοί δεν μπορούν να επιτευχθούν χωρίς σημαντική μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού αερίου, με πιθανές συνέπειες στη μελλοντική ανάπτυξη των πόρων φυσικού αερίου και ΑΠΕ της Ανατολικής Μεσογείου.
Αν μη τι άλλο, η Ευρώπη επιταχύνει την έξοδό της από τα ορυκτά καύσιμα, όπως αποδεικνύεται από τη στρατηγική REPowerEU και τις πρόσφατες δηλώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Είναι όμως ρεαλιστική; Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έρχονται, αλλά δεν είναι ακόμη αξιόπιστες και δεν αποτελούν λύση εν μία νυκτί καθώς η ενεργειακή μετάβαση είναι μια αργή διαδικασία και θα χρειαστεί χρόνο.
Εν τω μεταξύ, ο αδιάλειπτος, ασφαλής και αξιόπιστος εφοδιασμός με ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να διασφαλιστεί μόνο με εφεδρεία από ορυκτά καύσιμα, κατά προτίμηση φυσικό αέριο.
Στην πραγματικότητα, παρά την πρόοδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, από το 1970 τα ορυκτά καύσιμα παρέχουν περίπου το 80% της παγκόσμιας ενέργειας.
Μια πρόσφατη έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) έδειξε ότι η κλιματική αλλαγή προκαλεί ασυνήθιστους “τεμπέληδες ανέμους” στην Ευρώπη –
δηλαδή παρατεταμένες περιόδους αργών ανέμων – που καθιστούν την αιολική ενέργεια αναξιόπιστη, απαιτώντας υποστήριξη από το φυσικό αέριο,
όπως συνέβη το 2021 – συμβάλλοντας στην ενεργειακή κρίση – και είναι πιθανό να συμβεί και αυτόν τον χειμώνα. Παρόμοια προβλήματα ισχύουν και για την υδροηλεκτρική ενέργεια.
Ο παγκόσμιος στόχος παραμένει η μετάβαση στην πράσινη ενέργεια και η εξάλειψη των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Αλλά μέχρι να φτάσουμε εκεί, ο κόσμος θα χρειάζεται ασφαλείς και προσιτές προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου, και για αρκετό καιρό ακόμη, λέει ο αναλυτής και συμπληρώνει πως
αν η Ευρώπη δεν το συνειδητοποιήσει αυτό, θα πέσει με τα μούτρα στην επόμενη ενεργειακή κρίση αργότερα μέσα στη δεκαετία, καθώς θα γίνει εμφανής η ανάγκη για φυσικό αέριο ως αντιστάθμισμα των αναξιόπιστων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Χωρίς νέες ανακαλύψεις και παραγωγή, η προσφορά φυσικού αερίου θα είναι περιορισμένη, με τις τιμές του φυσικού αερίου και της ενέργειας να ανεβαίνουν… ξανά.
Στην Ανατολική Μεσόγειο έχουμε κολλήσει με την ιδέα ότι η Ευρώπη χρειάζεται το φυσικό μας αέριο τώρα και πρέπει να τη βοηθήσουμε με την παραγωγή και εξαγωγή όσο το δυνατόν περισσότερου φυσικού αερίου και όσο το δυνατόν γρηγορότερα,
αγνοώντας τις διακηρυγμένες πολιτικές της Ευρώπης για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και τη μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων όσο το δυνατόν περισσότερο και γρηγορότερα, σχολιάζει ο κ. Έλληνας και τονίζει:
Το αν αυτή η στρατηγική της ΕΕ πετύχει ή όχι δεν είναι το ζητούμενο. Εφόσον η Ευρώπη εμμένει σε αυτήν, η πολιτική αυτή δεν ευνοεί ούτε υποστηρίζει την αύξηση των εξαγωγών φυσικού αερίου από την East Med προς την ΕΕ.
Και οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες το γνωρίζουν αυτό. Χωρίς βεβαιότητα για το ποια θα είναι η ζήτηση φυσικού αερίου της ΕΕ μετά το 2030 και χωρίς την ετοιμότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας να δεσμευτούν σε μακροπρόθεσμες συμφωνίες για το φυσικό αέριο, είναι δύσκολο να επενδύσουν σε μακροπρόθεσμα έργα.
«Όπως έχω τονίσει επανειλημμένα, με την ΕΕ να επιταχύνει τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια και το υδρογόνο, το μέλλον της ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο θα εξαρτηθεί από μια στρατηγική που θα βασίζεται στην ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ,
σε συνδυασμό με την αποθήκευση ενέργειας, την αναβάθμιση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και τη χρήση του φυσικού αερίου σε περιφερειακό επίπεδο για την υποστήριξη των ΑΠΕ κατά τη διάρκεια της ενεργειακής μετάβασης.
Μακροπρόθεσμα, η στροφή προς τις ΑΠΕ και την πράσινη παραγωγή υδρογόνου έχει τη δυνατότητα να αλλάξει ριζικά την ενεργειακή γεωπολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο» καταλήγει.
