Μεγαλύτερη δέσμευση παραμονής και διαφορετική επαγγελματική εξέλιξη φέρνει ο νόμος Δένδια για τους σπουδαστές των στρατιωτικών σχολών από το 2026.
Η επιλογή στρατιωτικής σχολής αλλάζει χαρακτήρα με τον Ν. 5265/2026. Ο υποψήφιος δεν δηλώνει πλέον μόνο μια σχολή με μισθό, δωρεάν φοίτηση και επαγγελματική αποκατάσταση. Μπαίνει σε ένα πιο σύνθετο πλαίσιο, όπου η φοίτηση, η παραμονή, η πρόωρη παραίτηση και η εξέλιξη συνδέονται στενότερα μεταξύ τους και διαφέρουν ανάλογα με τη σχολή.
Υποχρέωση παραμονής: Πόσα χρόνια προβλέπει ο νόμος Δένδια
Το άρθρο 107 του Ν. 5265/2026 προβλέπει ότι οι απόφοιτοι ΑΣΕΙ, ΣΣΑΣ, ΣΑΝ και ΑΣΜΥ αναλαμβάνουν υποχρέωση παραμονής στις Ένοπλες Δυνάμεις για χρόνο διπλάσιο του χρόνου φοίτησής τους, από την ονομασία τους ως Ανθυπολοχαγών και αντιστοίχων ή Επιλοχιών Β΄ Τάξης και αντιστοίχων.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι για φοίτηση τεσσάρων ετών η υποχρέωση παραμονής είναι οκτώ χρόνια, ενώ για πενταετές πρόγραμμα η υποχρέωση ανεβαίνει στα δέκα χρόνια.
Για τις σχολές υπαξιωματικών η αλλαγή είναι άμεση. Οι ΑΣΜΥ αποκτούν προγράμματα πρώτου κύκλου σπουδών διάρκειας οκτώ ακαδημαϊκών εξαμήνων, δηλαδή τετραετή φοίτηση, ενώ οι μέχρι σήμερα ΑΣΣΥ είχαν τριετή φοίτηση. Εφόσον η υποχρέωση παραμονής υπολογίζεται ως διπλάσιος χρόνος φοίτησης, η δέσμευση για τους αποφοίτους των σχολών υπαξιωματικών πηγαίνει πρακτικά από έξι σε οκτώ χρόνια.
Η αποζημίωση σε περίπτωση παραίτησης
Το άρθρο 108 του Ν. 5265/2026 ρυθμίζει την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης σε περίπτωση αποχώρησης πριν από τη συμπλήρωση της υποχρεωτικής παραμονής. Η αποζημίωση δεν ορίζεται ως ένα σταθερό ποσό, αλλά υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές και τους μήνες που απομένουν μέχρι τη συμπλήρωση της υποχρεωτικής υπηρεσίας.
Η αποζημίωση δεν ορίζεται στον νόμο ως ένα ενιαίο ποσό για όλους. Υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές και τους μήνες που απομένουν μέχρι τη συμπλήρωση της υποχρεωτικής παραμονής. Επομένως, όσο μεγαλύτερη είναι η περίοδος δέσμευσης και όσο νωρίτερα γίνεται η πρόωρη παραίτηση, τόσο βαρύτερη μπορεί να είναι η οικονομική συνέπεια.
Για τις ΑΣΜΥ, η μετάβαση από τριετή σε τετραετή φοίτηση έχει ακριβώς αυτή τη συνέπεια. Η υποχρεωτική παραμονή γίνεται οκταετής και όχι εξαετής. Έτσι μεγαλώνει και το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο μια πρόωρη παραίτηση μπορεί να ενεργοποιήσει βαρύτερη οικονομική συνέπεια.
Ποια είναι τα πενταετή προγράμματα των ΑΣΕΙ
Το άρθρο 133 του Ν. 5265/2026 προβλέπει ότι η διάρκεια του πρώτου κύκλου σπουδών στα ΑΣΕΙ είναι τουλάχιστον τέσσερα ακαδημαϊκά έτη. Για συγκεκριμένες κατευθύνσεις όμως η διάρκεια είναι τουλάχιστον πέντε ακαδημαϊκά έτη.
Στα πενταετή προγράμματα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- Μηχανικοί Όπλων της Σχολής Ευελπίδων
- Μηχανικοί Σωμάτων της Σχολής Ευελπίδων
- Μηχανικοί Ναυτικού της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων
- Μηχανικοί Αεροπορίας της Σχολής Ικάρων
Έτσι, ένας σπουδαστής στη Σχολή Ικάρων στην κατεύθυνση Μηχανικών Αεροπορίας δεν έχει την ίδια διάρκεια φοίτησης με έναν σπουδαστή τετραετούς κατεύθυνσης. Η φοίτηση είναι πενταετής και η υποχρέωση παραμονής, με βάση το άρθρο 107, φτάνει τα δέκα χρόνια.
Πώς η φοίτηση επηρεάζει την υπηρεσιακή εξέλιξη
Η πιο καθαρή αλλαγή φαίνεται στο άρθρο 136. Για τους σπουδαστές πενταετών προγραμμάτων των ΑΣΕΙ, ο νόμος προβλέπει ότι μετά την ονομασία τους ως αξιωματικών παραμένουν στη δύναμη της σχολής και παρακολουθούν υποχρεωτικά τα μαθήματα του πέμπτου έτους.
Αυτό σημαίνει ότι ο σπουδαστής μπορεί να έχει ήδη ονομαστεί αξιωματικός, αλλά να μην έχει ολοκληρώσει ακόμη το ακαδημαϊκό μέρος των σπουδών του. Από εκεί και μετά δεν είναι απλώς ένας σπουδαστής που χρωστά μαθήματα. Είναι νέος αξιωματικός που παραμένει στη σχολή και η ολοκλήρωση των σπουδών επηρεάζει την εξέλιξή του.
Αν δεν ολοκληρώσει επιτυχώς τις σπουδές του μέσα στον προβλεπόμενο χρόνο, μαζί με τα δύο επιπλέον ακαδημαϊκά έτη που προβλέπονται για οφειλόμενα μαθήματα, δεν λαμβάνει το δίπλωμα της κατεύθυνσης και δεν μπορεί να κριθεί ως «προακτέος κατ’ εκλογή» στον βαθμό του Ανθυπολοχαγού και αντιστοίχων.
Με απλά λόγια, η φοίτηση δεν λειτουργεί μόνο ως προϋπόθεση αποφοίτησης. Συνδέεται πλέον με την υπηρεσιακή αξιολόγηση και την προαγωγική εξέλιξη.
Σχολές υπαξιωματικών: μετονομασία σε ΑΣΜΥ χωρίς πανεπιστημιακή ισοτιμία
Με τον Ν. 5265/2026, οι σχολές υπαξιωματικών μετονομάζονται σε Ανώτατες Σχολές Μόνιμων Υπαξιωματικών, τις ΑΣΜΥ. Η μετονομασία και η τετραετής φοίτηση δεν σημαίνουν ότι οι σχολές υπαξιωματικών γίνονται πανεπιστημιακές σχολές αντίστοιχες με τα ΑΕΙ.
Η σύγκριση με τα ΑΣΕΙ είναι καθοριστική. Το άρθρο 133 αναφέρει ρητά ότι τα Ανώτατα Στρατιωτικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα είναι ισότιμα με τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και χορηγούν ισότιμα πτυχία. Αυτή η διατύπωση αφορά τα ΑΣΕΙ, όχι τις ΑΣΜΥ.
Για τον υποψήφιο, η διαφορά είναι ουσιαστική. Άλλο τετραετής στρατιωτική φοίτηση σε σχολή υπαξιωματικών και άλλο πανεπιστημιακή ισοτιμία. Η πρώτη μεγαλώνει τη δέσμευση, η δεύτερη δίνει διαφορετικό ακαδημαϊκό και επαγγελματικό αποτέλεσμα.
Η πρόσβαση των ΑΣΜΥ στα ΑΣΕΙ αφορά λίγους
Ο νόμος προβλέπει δυνατότητα εισαγωγής σπουδαστών ΑΣΜΥ στα ΑΣΕΙ, αλλά με περιορισμένο ποσοστό. Η διαδικασία αφορά σπουδαστές που έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς τα δύο πρώτα έτη σπουδών και μπορούν να εισαχθούν στο δεύτερο έτος του οικείου ΑΣΕΙ, με ποσοστό έως 12% επί των εισακτέων.
Η ρύθμιση αυτή δεν δημιουργεί γενική διαδρομή εξέλιξης όλων των υπαξιωματικών σε αξιωματικούς. Δημιουργεί περιορισμένη δυνατότητα για μικρό αριθμό σπουδαστών, με εξετάσεις και συγκεκριμένο ποσοστό.
Για τη μεγάλη πλειονότητα, η επιλογή ΑΣΜΥ σημαίνει σταδιοδρομία υπαξιωματικού.
Η άνιση εξέλιξη αρχίζει από το μηχανογραφικό
Ο υποψήφιος που επιλέγει ΑΣΕΙ εντάσσεται σε διαδρομή αξιωματικού, με πανεπιστημιακή ισοτιμία, δυνατότητα πτυχίου ή διπλώματος αντίστοιχου με ΑΕΙ και, σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις, πενταετή φοίτηση με ειδικές συνέπειες στην εξέλιξη.
Ο υποψήφιος που επιλέγει ΑΣΜΥ μπαίνει σε διαφορετική διαδρομή. Η φοίτηση γίνεται τετραετής, άρα μεγαλώνει η υποχρέωση παραμονής, αλλά η σχολή δεν αποκτά την ίδια πανεπιστημιακή ισοτιμία με τα ΑΣΕΙ και δεν ανοίγει γενική πορεία προς την κατηγορία αξιωματικών.
Η ανισότητα δεν προκύπτει αργότερα στην καριέρα. Ξεκινά από την πρώτη επιλογή σχολής.
Στρατιωτικές Σχολές 2026: Τι αλλάζει για τους σπουδαστές
Ο Ν. 5265/2026 δεν αλλάζει απλώς μια τεχνική διάταξη για τις σχολές. Αλλάζει το βάρος της επιλογής.
Για τις ΑΣΜΥ, η μετάβαση από τριετή σε τετραετή φοίτηση οδηγεί σε υποχρέωση παραμονής οκτώ ετών αντί για έξι, επειδή ο νόμος συνδέει την παραμονή με τον διπλάσιο χρόνο φοίτησης. Για τα πενταετή προγράμματα των ΑΣΕΙ, η υποχρέωση φτάνει τα δέκα χρόνια. Για τους νέους αξιωματικούς πενταετών προγραμμάτων, η ολοκλήρωση των σπουδών συνδέεται με την προαγωγική κρίση.
Η αποζημίωση σε περίπτωση πρόωρης παραίτησης δεν εμφανίζεται ως νέο σταθερό ποσό. Γίνεται όμως βαρύτερη στην πράξη όταν αυξάνονται οι μήνες υποχρεωτικής παραμονής που απομένουν.
Για τις σχολές υπαξιωματικών, το πλαίσιο είναι πιο βαρύ: μεγαλύτερη φοίτηση, μεγαλύτερη δέσμευση, χωρίς πανεπιστημιακή ισοτιμία και χωρίς γενική διαδρομή προς την κατηγορία αξιωματικών.
Ο νόμος Δένδια διαμορφώνει έτσι ένα νέο περιβάλλον για τις στρατιωτικές σχολές: περισσότερα χρόνια δέσμευσης για ορισμένες κατηγορίες σπουδαστών, στενότερη σύνδεση φοίτησης και υπηρεσιακής εξέλιξης και διαφορετική προοπτική ανάμεσα σε αξιωματικούς και υπαξιωματικούς.
