Η αναβολή στρατού για λόγους ψυχικής υγείας ακολουθεί πλέον διαφορετική διαδικασία από τις υπόλοιπες παθήσεις. Ο ν. 5265/2026 έβαλε ξεχωριστό πλαίσιο για τις ψυχικές παθήσεις, με ειδικές επιτροπές, διαφορετικά δικαιολογητικά, μεγαλύτερη διάρκεια αναβολών και ειδικούς όρους για την τελική κρίση ακαταλληλότητας.
Τι αλλάζει με τον νόμο Δένδια
Το άρθρο 183 του ν. 5265/2026 προβλέπει ότι η αναβολή κατάταξης για μη ψυχικές παθήσεις φτάνει έως δύο έτη, συνολικά ή τμηματικά. Για τις ψυχικές παθήσεις η αναβολή μπορεί να φτάσει έως πέντε έτη και χορηγείται μόνο τμηματικά, ανά εξάμηνο ή έτος. Ο ίδιος νόμος ορίζει ότι η συνολική διάρκεια των αναβολών για λόγους υγείας δεν μπορεί να υπερβεί αθροιστικά τα πέντε έτη.
Για τον στρατεύσιμο αυτό σημαίνει ότι η υπόθεση μπορεί να παραμείνει ανοιχτή για πολύ μεγαλύτερο διάστημα όταν αφορά ψυχική πάθηση. Η διαφορά αυτή είναι μία από τις βασικές αλλαγές του νέου πλαισίου.
Τι ισχύει για δημόσιο ψυχίατρο και γνωμάτευση ψυχιάτρου στον στρατό
Στο άρθρο 208 προβλέπεται ότι οι Ειδικές Διακλαδικές Υγειονομικές Ψυχιατρικές Επιτροπές κρίνουν τους παραπεμπόμενους μόνο εφόσον προσκομίζεται υποχρεωτικά είτε βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας είτε γνωμάτευση ψυχιάτρου δημόσιας μονάδας ψυχικής υγείας ή δημόσιου νοσοκομείου, με βαθμό Επιμελητή Α΄, Διευθυντή ή Συντονιστή Διευθυντή.
Η γνωμάτευση ιδιώτη ψυχιάτρου δεν αρκεί από μόνη της ως βασικό δικαιολογητικό. Ο νόμος τη δέχεται μόνο προαιρετικά, προς υποβοήθηση του έργου των επιτροπών. Αυτό αλλάζει τη διαδικασία για όσους είχαν ως κύριο ιατρικό στήριγμα τον θεράποντα ιδιώτη ψυχίατρό τους.
Οι αντιδράσεις των ψυχιάτρων και των ιατρικών φορέων
Οι ρυθμίσεις αυτές προκάλεσαν αντιδράσεις στον χώρο των ψυχιάτρων και των ιατρικών φορέων. Η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία είχε εκδώσει ανακοίνωση στις 9 Δεκεμβρίου 2025 για τις διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορούσαν τις αναβολές στρατιωτικής θητείας για λόγους ψυχικής υγείας.
Πιο συγκεκριμένη παρέμβαση έκανε ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης στις 3 Απριλίου 2026. Ο ΙΣΘ ανέφερε ότι η νέα ρύθμιση δημιουργεί δυσχέρεια στον προγραμματισμό ραντεβού στα εξωτερικά ψυχιατρικά ιατρεία για χρόνιους ψυχιατρικούς ασθενείς, επειδή πολίτες που χρειάζονται γνωμάτευση για αναβολή ή απαλλαγή στρέφονται στις δημόσιες δομές. Στην ίδια ανακοίνωση μίλησε για «θεσμική απαξίωση» της γνωμάτευσης ιδιωτών ψυχιάτρων και ψυχιάτρων του ΕΣΥ με βαθμό Επιμελητή Β΄.
Ο ΙΣΘ επικαλείται και το άρθρο 5 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, σύμφωνα με το οποίο τα ιατρικά πιστοποιητικά και οι γνωματεύσεις έχουν το ίδιο κύρος και την ίδια νομική ισχύ είτε εκδίδονται από γιατρούς του Δημοσίου είτε από ιδιώτες. Με αυτό το σκεπτικό ζητεί τροποποίηση του άρθρου 208 ώστε να γίνονται δεκτές γνωματεύσεις και από ιδιώτες ψυχιάτρους, καθώς και από ψυχιάτρους του ΕΣΥ ανεξαρτήτως βαθμίδας.
Ποιες επιτροπές κρίνουν τις ψυχικές παθήσεις
Για τις ψυχικές παθήσεις ο νόμος προβλέπει ξεχωριστές επιτροπές. Οι ΕΔΥΨΕ εξετάζουν, επανεξετάζουν και γνωματεύουν για τους παραπεμπόμενους που πάσχουν από ψυχικές παθήσεις, ανεξάρτητα από τον Κλάδο στον οποίο ανήκουν ή έχουν κατανεμηθεί. Οι παραπεμπόμενοι εντάσσονται σε κατηγορία σωματικής ικανότητας, ή τους χορηγείται αναβολή, ή κρίνονται ακατάλληλοι για στράτευση, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου.
Η εξέταση και η κρίση μπορούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να γίνουν και χωρίς αυτοπρόσωπη παρουσία, όταν σοβαροί λόγοι υγείας δεν επιτρέπουν τη μετακίνηση του παραπεμπόμενου στην έδρα της επιτροπής.
Πού μπαίνει το ΚΕΠΑ
Για την τελική κρίση ακαταλληλότητας, δηλαδή για Ι5 λόγω ψυχικής πάθησης, το άρθρο 208 ορίζει ότι απαιτούνται σωρευτικά δύο στοιχεία: να έχει εξαντληθεί το ανώτατο όριο αναβολής για λόγους υγείας και να έχει προσκομιστεί βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας.
Αν δεν υπάρχει βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας, η ΕΔΥΨΕ μπορεί να προχωρήσει σε κρίση Ι5 μόνο όταν από τα λοιπά δικαιολογητικά, τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας και την αυτοπρόσωπη εξέταση πιθανολογείται βάσιμα ακαταλληλότητα. Στην περίπτωση αυτή προηγούνται ψυχομετρικές δοκιμασίες ή άλλες κλινικές εξετάσεις και, αν αυτά δεν επαρκούν, εκούσια νοσηλεία σε ψυχιατρική κλινική στρατιωτικού νοσοκομείου.
Τι γίνεται αν κάποιος αρνηθεί εξετάσεις ή νοσηλεία
Το ίδιο άρθρο προβλέπει και τις συνέπειες της άρνησης. Η μη προσέλευση για ψυχομετρικές δοκιμασίες και κλινικές εξετάσεις ή η ρητή ή συναγόμενη άρνηση νοσηλείας στις ημερομηνίες που ορίζει η επιτροπή ισοδυναμεί με μη παρουσίαση στην επιτροπή.
Για στρατεύσιμους και ανυπότακτους που παραπέμπονται σύμφωνα με τα σχετικά άρθρα, η άρνηση νοσηλείας σημαίνει ότι θεωρείται πως διατηρούν τη σωματική ικανότητα που είχαν και υποχρεούνται να καταταγούν εκτός ΕΣΣΟ μέσα σε πέντε ημέρες, χωρίς δικαίωμα νέας παραπομπής.
Πότε και πώς κινείται η διαδικασία
Η Στρατολογία έχει ξεχωριστές ηλεκτρονικές υπηρεσίες για θέματα υγείας. Στο stratologia.gr αναφέρονται, μεταξύ άλλων, η «Μετατόπιση κατάταξης για λόγους υγείας» για πάθηση διάρκειας μέχρι τέσσερις μήνες, η «Παραπομπή σε Επιτροπή Απαλλαγών για λόγους υγείας» για πάθηση διάρκειας άνω των τεσσάρων μηνών και η υπηρεσία «Πληροφορίες για την Απαλλαγή μου». Η επιτροπή απαλλαγών για ψυχική υγεία κρίνει με διαφορετικά δικαιολογητικά από ό,τι στις λοιπές παθήσεις.
Για τις ψυχικές παθήσεις υπάρχει ειδική διαδικασία παραπομπής στην ΕΔΥΨΕ. Η αίτηση κατατίθεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία από έως δέκα εργάσιμες ημέρες πριν από την ημερομηνία κατάταξης μέχρι και την ίδια την ημερομηνία που ο ενδιαφερόμενος υποχρεούται να καταταγεί. Με την αίτηση συνυποβάλλεται βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας ή γνωμάτευση ιατρού, ανάλογα με την περίπτωση.
Τι πρέπει να ξέρει ο στρατεύσιμος
Ο στρατεύσιμος που κινείται για αναβολή λόγω ψυχικής υγείας μετά τον νόμο Δένδια πρέπει να υπολογίζει πέντε βασικά δεδομένα.
- Το πρώτο είναι ότι η υπόθεσή του περνά από ξεχωριστές ψυχιατρικές επιτροπές.
- Το δεύτερο είναι ότι η αναβολή μπορεί να φτάσει έως πέντε έτη.
- Το τρίτο είναι ότι η γνωμάτευση ιδιώτη ψυχιάτρου δεν αρκεί μόνη της ως βασικό δικαιολογητικό.
- Το τέταρτο είναι ότι η πιστοποίηση αναπηρίας αποκτά καθοριστικό ρόλο όταν η υπόθεση πλησιάζει στην τελική κρίση.
- Το πέμπτο είναι ότι η άρνηση εξετάσεων ή νοσηλείας μπορεί να οδηγήσει σε υποχρέωση κατάταξης.
Διαβάστε επίσης:
- Αναβολή στρατού για ψυχική υγεία: Ο νόμος Δένδια επιβαρύνει τα ψυχιατρικά ιατρεία
- «Περιοδεύον» gov: Τι αλλάζει στην απογραφή στρατευσίμων με το νόμο Δένδια
- Μειωμένη θητεία με τον νόμο Δένδια: Ποιοι τη δικαιούνται με παραδείγματα
