Καζακστάν: Νέα στοιχεία για την κατάρριψη του αεροσκάφους – Η μοιραία κατάληξη του αζερικού αεροσκάφους και οι γεωπολιτικές προεκτάσεις
Μεπληροφορίες από το neostrategy.gr
Το αεροπλάνο της AZAL βρέθηκε σε λάθος μέρος τη λάθος στιγμή, περνώντας από τον εναέριο χώρο της Ρωσίας, που είχε μετατραπεί σε εμπόλεμη ζώνη λόγω ουκρανικών επιθέσεων με drones.
Με σωρεία λαθών που πιθανότατα ακολούθησαν από τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, η πτήση κατέληξε να θεωρηθεί «εχθρικός στόχος» και να καταρριφθεί από ρωσικό σύστημα αεράμυνας, σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις. Το περιστατικό κόστισε τη ζωή σε 38 ανθρώπους και δημιούργησε διεθνείς εντάσεις, καθώς συνεχίζονται οι έρευνες για τις συνθήκες της τραγωδίας.
Η Αντίδραση της Μόσχας και τα Διεθνή Σενάρια
Η Μόσχα, μέχρι στιγμής, δεν έχει τοποθετηθεί επίσημα για το περιστατικό, αφήνοντας χώρο για πλήθος εικασιών. Το Reuters επικαλείται αζερική πηγή που σημειώνει ότι «κανείς δεν ισχυρίζεται πως το αεροσκάφος καταρρίφθηκε εσκεμμένα», ενώ το Μπακού απαιτεί από τη Ρωσία να αναλάβει την ευθύνη. Στη Δύση, ωστόσο, πολλοί έσπευσαν να κατηγορήσουν τη Ρωσία για εσκεμμένη κατάρριψη, παρότι οι σχέσεις Μόσχας-Μπακού είναι παραδοσιακά καλές.
Παράλληλα, ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως το Παρίσι, το Λονδίνο και οι Βρυξέλλες, φέρονται να εξετάζουν κυρώσεις κατά της ρωσικής στρατιωτικής ηγεσίας, ενώ υπάρχει συζήτηση για πιθανή προσφυγή στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Η Βρετανία μάλιστα παραλληλίζει την τραγωδία με τη συντριβή του μαλαισιανού Boeing το 2014 στην Ουκρανία, αν και τα δύο περιστατικά διαφέρουν σημαντικά στις συνθήκες.
Τα Αιτία της Τραγωδίας
Η πτήση από το Μπακού προς το Γκρόζνι διαρκεί περίπου μία ώρα, ωστόσο, λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στην περιοχή, η απόφαση να περάσει το αεροσκάφος από αυτόν τον εναέριο χώρο κρίνεται εγκληματική. Ο Ρώσος δημοσιογράφος Μαξίμ Σεβτσένκο τόνισε ότι η ευθύνη βαραίνει κυρίως όσους επέτρεψαν στο αεροπλάνο να πετάξει σε εμπόλεμη ζώνη, υπογραμμίζοντας ότι οι στρατιωτικοί αξιωματικοί της αεράμυνας έπραξαν το καθήκον τους υπό τις δεδομένες συνθήκες.
Η αυξημένη δραστηριότητα ουκρανικών drones στην Τσετσενία, λόγω της συμμετοχής των δυνάμεων του Καντίροφ στις μάχες της Ουκρανίας, εντείνει την ήδη επικίνδυνη κατάσταση στην περιοχή. Κανονισμοί του ICAO απαγορεύουν ρητά την πτήση πολιτικών αεροσκαφών πάνω από εμπόλεμες περιοχές, αλλά στην προκειμένη περίπτωση φαίνεται πως αγνοήθηκαν. Η παράλειψη αυτή μπορεί να θεωρηθεί σοβαρή αμέλεια.
Η Πορεία της Πτήσης
Το αεροσκάφος Embraer συνετρίβη στο Καζακστάν, αφού, σύμφωνα με το Reuters, επλήγη από πύραυλο Pantsir-S και οι επικοινωνίες του διακόπηκαν από ρωσικά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.
Αντί να προσγειωθεί σε κάποιο κοντινό αεροδρόμιο, συνέχισε την πτήση του, περνώντας πάνω από την Κασπία Θάλασσα, μέχρι που συνετρίβη. Οι προσπάθειες του πιλότου να το προσγειώσει απέτυχαν, αφήνοντας πολλά ερωτήματα αναπάντητα.
Οι επιβάτες ήταν κυρίως υπήκοοι Αζερμπαϊτζάν, ενώ υπήρχαν και Ρώσοι, Καζάκοι και Κιργίζιοι. Η Γαλλία φέρεται να έχει στη διάθεσή της στοιχεία για την πορεία του πυραύλου που πιθανώς κατέρριψε το αεροσκάφος. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, με τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας να συμμετέχει ενεργά.
Οι Διεθνείς Προεκτάσεις
Η Δύση, περιλαμβανομένων των ΗΠΑ, κατηγορεί τη Ρωσία, ενώ το Μπακού ζητά αποζημιώσεις και επίσημη συγγνώμη. Το περιστατικό έφερε στην επιφάνεια τις εντάσεις που δημιουργεί ο πόλεμος στην Ουκρανία και η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Οι ευθύνες βαραίνουν όχι μόνο τη ρωσική πλευρά αλλά και τους αρμόδιους που απέτυχαν να εξασφαλίσουν ασφαλείς διαδρομές για τις πολιτικές πτήσεις.
Το ζήτημα υπενθυμίζει την ευρύτερη γεωπολιτική αστάθεια στην περιοχή του Καυκάσου, αναδεικνύοντας την ανάγκη αυστηρότερων κανόνων για την προστασία της πολιτικής αεροπορίας σε περιοχές κρίσης.
