Επισμηναγός Μάρμαντιουκ Πατλ: Ο νοτιοαφρικανός ήρωας άσσος της RAF που πέθανε για την Ελλάδα, έχοντας καταρρίψει πλήθος γερμανικών αεροσκαφών

Από το περιοδικό Στρατιωτική Ιστορία  τεύχος Απριλίου 2021

Ο Νοτιοαφρικανός Επισμηναγός Μάρμαντιουκ Πατλ (3 Ιουλίου 1914-20 Απριλίου 1941) υπήρξε ο αδιαμφισβήτητος πρωταγωνιστής της αεροπορικής μάχης της Ελλάδας και έως σήμερα αναπαύεται στη θαλάσσια περιοχή του κόλπου της Ελευσίνας.

Κατετάγη στη RAF το 1936 και η επιχειρησιακή του δράση ξεκίνησε με την 80ή Μοίρα στη Βόρειο Αφρική. Η μοίρα ήταν εξοπλισμένη με τα διπλάνα Gloster Gladiator. To επιχειρησιακό βάπτισμα του Πατλ δεν υπήρξε ιδιαίτερα εντυπωσιακό.

Το απόγευμα της 4ης Αυγούστου του 1940, 4 Gladiator βρίσκονταν σε αποστολή συνοδείας ενός Lysander, που εκτελούσε αναγνώριση των ιταλικών θέσεων.

Καθώς πλησίαζαν στην περιοχή του στόχου, το Lysander απειλήθηκε από έναν σχηματισμό 7 επιθετικών αεροσκαφών Breda Ba 65, με τη συνοδεία διπλάνων CR.32. Σύντομα στη μάχη συμμετείχαν και διπλάνα CR.42.

Διεκδίκησε τις πρώτες δύο καταρρίψεις εναντίον ιταλικών αεροσκαφών: ένα βομβαρδιστικό Breda Ba 65 και ένα μαχητικό Fiat CR.42. Κατά τη διάρκεια της αερομαχίας καταρρίφθηκε από ένα άλλο ιταλικό μαχητικό, και περπατώντας στην έρημο, διασώθηκε από μια περίπολο και επέστρεψε στη βάση του.

 Επισμηναγός Μάρμαντιουκ Πατλ: Ο Ήρωας που πέθανε για την Ελλάδα
Επισμηναγός Μάρμαντιουκ Πατλ: Ο Ήρωας που πέθανε για την Ελλάδα

Τον Νοέμβριο του 1940, η 80ή Μοίρα μεταφέρθηκε στο μέτωπο της Βορείου Ηπείρου και ξεκίνησε επιχειρήσεις στις 19 του μηνός. Τρία PZL P.24 της 21ης Μοίρας της EBA συνόδευσαν τα 9 Gladiator της 80ής Μοίρας, με επικεφαλής τον Πατλ, περιπολώντας πάνω από την Κορυτσά.

Πάνω από το μέτωπο η 80ή Μοίρα διεκδίκησε 9 καταρρίψεις και 2 πιθανές. Δύο από τις καταρρίψεις ανήκαν στον Πατλ, ο οποίος αναδείχθηκε σε άσσο. Η μοίρα διατήρησε τα Gladiator έως τον Φεβρουάριο του 1941. Έως τότε ο Πατλ είχε διεκδικήσει 15,5 καταρρίψεις με τα Gladiator, μαζί με τις διεκδικούμενες επιτυχίες στην έρημο της Αφρικής, αναδεικνυόμενος στον κορυφαίο άσσο του τύπου.

Στις 20 Φεβρουαρίου του 1941, η 80ή Μοίρα, επανεξοπλισμένη με Hurricane I, ενεπλάκη σε αερομαχία με Fiat G.50. Ο Πατλ κατέρριψε το αεροσκάφος του Υποσμηναγού Αλφρέντο Φούσκο (Alfredo Fusco), της 361 Μοίρας της 154 Σμηναρχίας, σημειώνοντας την πρώτη επιτυχία του Hurricane στην Ελλάδα και την πρώτη από τις περίπου 35 καταρρίψεις με Hurricane που θα πραγματοποιούσε.

Έως την περίοδο της γερμανικής εισβολής, ο Πατλ είχε φθάσει συνολικά τις 25 καταρρίψεις και είχε αναλάβει πλέον τη διοίκηση της 33ης Μοίρας.

 Επισμηναγός Μάρμαντιουκ Πατλ: Ο Ήρωας που πέθανε για την Ελλάδα
Επισμηναγός Μάρμαντιουκ Πατλ: Ο Ήρωας που πέθανε για την Ελλάδα

Είχε κερδίσει τον σεβασμό των συμπολεμιστών του και ένας από αυτούς ανέφερε σχετικώς: «Η αερομαχία ήταν το στοιχείο του. Ήταν ένας αξιοθαύμαστος άνδρας με απλούς τρόπους.

Στην Ελλάδα το θάρρος και η ηγεσία του ήταν σχεδόν μυθικά. Αποδείχθηκε ένας εξαίρετος μαχητής και ένας αφοσιωμένος διοικητής».

Ο Απρίλιος αποδείχθηκε ιδιαίτερα επίπονος μήνας για τον Πατλ, καθώς σημείωσε αρκετές καταρρίψεις έως τον θάνατό του. Στις 8 Απριλίου, συμμετείχε σε αποστολή συνοδείας Blenheim για την προσβολή μιας αεροπορικής βάσης στη νοτιοδυτική Βουλγαρία, κατά τη διάρκεια της οποίας διεκδίκησε την καταστροφή 2 αεροσκαφών στο έδαφος.

Την επομένη, απογειώθηκε από τη Λάρισα και εντόπισε ένα δικινητήριο βομβαρδιστικό, που προσπαθούσε να εξαφανιστεί στα σύννεφα. Ο Πατλ εξαπέλυσε μια ριπή που έπληξε το αεροσκάφος στον δεξιό κινητήρα, αλλά δεν κατάφερε να επιβεβαιώσει την επιτυχία του.

Μερικές ώρες αργότερα, ενημερώθηκε ότι ένα βομβαρδιστικό είχε συντριβεί στην ευρύτερη περιοχή και μαζί με έναν άλλο πιλότο επιθεώρησαν τα συντρίμμια. Το θύμα του ήταν το αεροσκάφος Do 17Z (U5+BT) του Σμηνία Ούλριχ Ζόνεμαν (Ulrich Sonnemann), της Μοίρας 9./KG 2.

Στις 10 Απριλίου, κατά τη διάρκεια αποστολής συνοδείας Blenheim που θα βομβάρδιζαν στόχους στην ευρύτερη περιοχή του Μοναστηρίου, κατέρριψε ένα Bf 110 και ένα Bf 109E.

Την επόμενη ημέρα, ήταν η σειρά 2 Ju 88 της Σμηναρχίας III/KG 30 που βρίσκονταν σε αποστολή αεροναρκοθέτησης του λιμένα του Βόλου.

 Επισμηναγός Μάρμαντιουκ Πατλ: Ο Ήρωας που πέθανε για την Ελλάδα
Επισμηναγός Μάρμαντιουκ Πατλ: Ο Ήρωας που πέθανε για την Ελλάδα

Στις 12 Απριλίου, κατέρριψε ένα Do 17 ανατολικά της Θεσσαλονίκης. Κατά το σκέλος της επιστροφής προς τη Λάρισα, εντόπισε 3 ιταλικά βομβαρδιστικά με τη συνοδεία Bf 109. Διεκδίκησε την κατάρριψη ενός βομβαρδιστικού και την πρόκληση ζημιών σε ένα συνοδό μαχητικό.

Καθώς η κατάσταση στο έδαφος ήταν πλέον μη αναστρέψιμη και οι συμμαχικές μονάδες βρίσκονταν σε διαρκή υποχώρηση, η 33η Μοίρα, όπως και οι υπόλοιπες μοίρες της RAF, εντατικοποίησαν τις προσπάθειες στον αέρα.

Με αρκετές εξόδους ανά ημέρα, η αντοχή του ηρωικού πιλότου είχε φθάσει στα όριά της. Στις 19 Απριλίου, διεκδίκησε 3 Ju 88, ένα ακόμη πιθανό και 2 Bf 109E.

Η αυλαία έπεσε στις 20 Απριλίου πάνω από τον Πειραιά, αφού πρώτα διεκδίκησε άλλα 4 αεροσκάφη. O Πατλ αποτέλεσε τον μεγαλύτερο άσσο της RAF στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, πολεμώντας για μόλις εννέα μήνες.

Το κείμενο είναι μια ευγενική προσφορά των εκδόσεων ΓΚΟΒΟΣΤΗ στο Armyvoice.gr – Δείτε το εξώφυλλο του τεύχους – Μπορείτε να το αποκτήσετε ηλεκτρονικά από εδώ

Στρατιωτική Ιστορία - Τεύχος 284 Απρίλιος 2021

Περιεχόμενα τεύχους

ΟΙ ΜΑΧΕΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΕΜΠΩΝ (Απρίλιος 1941)

Το 21ο Νεοζηλανδικό Τάγμα Πεζικού

απέναντι στα γερμανικά άρματα μάχης

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΞΟΡΙΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΦΥΓΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΥ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Απρίλιος-Μάιος 1941)

Από την Αθήνα στη Μέση Ανατολή

O ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (Απρίλιος 1941)

Η εποποιία των ελληνικών και συμμαχικών αεροσκαφών

Ο ΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΜΕΤΑΞΑ

Η ιδανική αξιοποίηση των διατιθέμενων μέσων

Η ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΤΟΡΠΙΛΙΚΟΥ «ΥΔΡΑ» (22 Απριλίου 1941)

Μια ένδοξη σελίδα Ιστορίας του Πολεμικού Ναυτικού

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1941

Η κριτική που άσκησε ο Στρατηγός Δημήτριος Καθενιώτης στην ηγεσία του Στρατού